प्रतिनिधी -विंचूर, ता. दक्षिण सोलापूर दि. १३ऑगस्ट २०२६
आंबेडकरी चळवळीतील ज्येष्ठ समाजसेवक, भीमशाहीर तथा दलित पँथरचे माजी अध्यक्ष कालकथित नबी (दाजी) साबळे यांच्या जलदान विधीनिमित्त तसेच त्यांच्या पत्नी मातोश्री साळूबाई नबी साबळे यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त विंचूर येथे पारंपरिक रूढी-परंपरांना फाटा देत अनोख्या पद्धतीने आदरांजली वाहण्यात आली. रक्षा नदीमध्ये विसर्जित न करता सर्व मुली व ग्रामस्थांच्या हस्ते वृक्षारोपण करण्यात आले. तसेच प्राथमिक शाळा, विंचूर आणि पंचाक्षरी विद्या मंदिर, विंचूर येथील विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वाटप करण्यात आले.
नबी दाजी साबळे हे १९८०-८५ या कालखंडात दलित पँथरच्या चळवळीत सक्रिय होते. त्या काळात गावातील सार्वजनिक पाणवठ्यावर दलितांना मज्जाव करणे, दलितांचे केस न कापणे यांसारख्या अन्यायकारक प्रथांविरोधात त्यांनी ठामपणे आवाज उठविला. त्यांच्या प्रयत्नांतून अनेकांना न्याय मिळाला. या संघर्षाच्या काळात गावात निर्माण झालेला तणावही समाजबांधवांच्या सहकार्याने संयमाने हाताळण्यात आला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन दाजी यांनी सामाजिक अन्यायाविरोधात सातत्याने संघर्ष केला. ‘शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा’ हा बाबासाहेबांचा संदेश त्यांनी समाजातील प्रत्येक कुटुंबापर्यंत पोहोचविला. मुलांनी शिक्षण घेऊन प्रगती करावी, यासाठी ते सातत्याने समाजबांधवांना प्रोत्साहन देत असत. त्यांच्या विचारांचा प्रभाव त्यांच्या कुटुंबावरही राहिला असून त्यांची दोन्ही मुले उच्चशिक्षित झाली आहेत.
१९९०-९२ च्या काळात गावात मोठ्या प्रमाणावर भरविण्यात येणाऱ्या मरिआईच्या यात्रेत रेडे, शेळ्या, बकऱ्या व कोंबड्यांचा बळी देण्याची प्रथा होती. ही अनिष्ट प्रथा बंद करण्यासाठी दाजी यांनी आपल्या दोन भावांसह पोलिसांत तक्रार करून समाजाला अंधश्रद्धेतून बाहेर काढण्यासाठी प्रयत्न केले. त्यांच्या संघर्षामुळे ही प्रथा बंद करण्यास मोठी मदत झाली.
फुले-शाहू-आंबेडकर विचारांचे पक्के पाईक असलेल्या दाजी साबळे यांनी भीमगीतांच्या शाहीरीच्या माध्यमातून गावोगावी बाबासाहेबांचे विचार तळागाळातील समाजापर्यंत पोहोचविण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य केले. त्यांच्या सामाजिक व वैचारिक वारशाला अनुसरून त्यांचे पुत्र महादेव नबी साबळे सर व प्रा. विष्णू नबी साबळे यांनी पारंपरिक विधींऐवजी वृक्षारोपण आणि विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य वाटप करून सामाजिक बांधिलकी जपली.
या कार्यक्रमास राजाभाऊ साबळे, गणेश साबळे, बापू साबळे, शशिकांत साबळे, रविंद्र साबळे, प्रा. संजय साबळे, सह्याद्री साबळे, भारत साबळे, उत्तम साबळे, करण साबळे, यशवंत साबळे, पांडू साबळे, बाबा साबळे, नाना साबळे, महेश साबळे, शंकर साबळे, देविदास साबळे, महेंद्र साबळे सर, सुशिल साबळे सर यांच्यासह ग्रामस्थ व पाहुणे मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
नबी साबळे यांचे निधन दि. ९ ऑगस्ट २०२६ रोजी झाले. त्यांच्या सामाजिक कार्याला आणि विचारांना अभिवादन करण्यासाठी आयोजित केलेल्या या उपक्रमातून पर्यावरण संवर्धन, शिक्षण आणि सामाजिक प्रबोधनाचा संदेश देण्यात आला.
